LA FONTAINE’İN FABLLARINDA ALEGORİK ÖGELER VE BUNLARIN TEMSİL ETTİĞİ DEĞERLER

Yıldız YENEN AVCI

Özet


Çocuk edebiyatının başlıca kaynaklarından olan fabl; gerek eğitimsel değerinden ve gerekse imgesel zenginliğinden dolayı özellikle 8-12 yaş arası çocukların ilgi duyduğu bir edebî türdür.İlk örnekleri neredeyse insanlık tarihi kadar eski olan fablların bu denli ilgi ve itibar görmesinde; Fransız edebiyatçısı La Fontaine'in büyük katkıları söz konusudur. Bu araştırmada; La Fontaine'in masalları alegorik unsurlar bakı- mından incelenmiş ve bu ögelerin temsil ettiği değerler tespit edilmeye çalışılmıştır. Orhan Veli'nin çevirisiyle Türkçeye kazandırılan bu eserler tarama yöntemiyle tek tek incelenmiş; bulgular yeri geldiğince alıntılarla desteklenmiştir. Şiirsel bir üslupla kaleme alınan fabllarda La Fontaine'in genel olarak insan, bitki ve cansız varlıklara yer vermekle birlikte en çok hayvanlara yer verdiği görülmüştür. Bu yüzden çalışma, bu türün incelenmesiyle sınırlı tutulmuştur. Fabllarda adı geçen her varlık bir alegorik unsurdur; yani bir değeri temsil etmektedir. Aslan gücün, at bencilliğin, balıkçıl müşkülpesentliğin, cırcırböceği tembellik ve sorumsuzluğun, eşek acziyet ve kabalığın, fare huzur ve gösterişin, gelincik dünya nimetlerine düşkünlüğün, geyik ile zağar iyiliğin ve bu değerin sömürülmesinin, güvercin yardımseverliğin, horoz küçük hesaplar peşinde koşmanın, karga aptallığın, karınca çalışmanın ve sorumluluk sahibi olmanın, köpek rahat yaşama takas edilen sadakatin, kuğu sevimliliğin, kurbağa açgözlülüğün, kurt özgürlük ve gücü kötüye kullanmanın, leylek akıl gücünün, kuzu masumiyetin, sinek kendini üstün görmenin, tavuk mal ve bereketin, tilki kurnazlı- ğın, yılan nankörlük ve geçimsizliğin, keklik kolay elde edilen kazancın ve alay etme- nin simgesidir. Çocuğun hayata hazırlanmasında önemli birer kazanım olan adalet, kanatkârlık, paylaşım, yardımseverlik, çalışmak, barışseverlik, sorumluluk bilinci, nezaket, alçakgönüllülük, cesaret… gibi değerler bu semboller aracılığıyla verilmek istenmektedir. Sonuç olarak; La Fontaine gerçek dünyada duyduğu rahatsızlıkları ve özlemini duyduğu dünya düzenini adı geçen varlıklar üzerinden somutlaşmaya çalışmış; her biri evrensel bir nitelik taşıyan bu değerleri en kısa yoldan okuyucuya sunmuştur.


Anahtar Kelimeler


La Fontaine, fabl, alegorik unsurlar, değerler

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Aisopos (2000). Aisopos Masalları, Çeviren: Nurullah Ataç, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.

Alpgüvenç, C. (2003). Gülistan–Sadi’den Seçme Hikâyeler, Papatya Yayınları, İstanbul.

Dilidüzgün, S. (2004). Çağdaş Çocuk Yazını, Morpa Kültür Yayınları, İstanbul.

Dilidüzgün, S., Sedat, S. (2005). Çocuk Edebiyatı, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir.

Güleryüz, H. (2003). Yaratıcı Çocuk Edebiyatı, Pegem A Yayımcılık, Ankara. Karasar, N. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemi, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.

Püsküllüoğlu, A. (1995). Türkçe Sözlük, Yapı Kredi Yayınları,

İstanbul. Rousseau, J.J. (2009). Emile ya da Eğitim Üzerine, Çeviren: İsmail Yerguz, Say Yayınları İstanbul.

Şirazi, Ş.Ş. (1943). Bostan, Tercüme: Kilisli Rıfat, Ahmet Halit Kitabevi, İs- tanbul.

Tepebaşılı, F. (2011). Fabl ile Eğitim–Gotthold Ephraim Lessing ve Fabl Teo- risi, Çizgi Kitabevi, Konya.

Veli, O. (2010). La Fontaine’in Masalları, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul. Yalçın, A., Aytaş, G. (2005). Çocuk Edebiyatı, Akçağ Yayınları, Ankara.

Yardımcı, M., Tuncer, H. (2000). Eğitim Fakülteleri İçin Çocuk Edebiyatı, Ürün Yayınları.

Alemdar Yalçın, Gıyasettin Aytaş (2005), Çocuk Edebiyatı, Akçağ Yayınları, Ankara, s. 127

Alemdar Yalçın, Gıyasettin Aytaş ,a.g.e., s. 128

Mehmet Yardımcı, Hüseyin Tuncer (2000), Eğitim Fakülteleri İçin Çocuk Edebiyatı, Ürün Yayınları, s. 99

Mehmet Yardımcı, Hüseyin Tuncer, a.g.e., s. 99

Orhan Veli “Birkaç Söz” isimli yazısında La Fontaine’in yaşamına dair bil-gilerde bulunmuştur. Bkz: Orhan Veli (2010), La Fontaine’in Masalları, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, s. 11–12

J.J. Rousseau (2009), Emile ya da Eğitim Üzerine, Say Yayınları, Çeviren: İsmail Yerguz, İstanbul, s.233–234

J.J. Rousseau (2009), a.g.e., s.236

Selahattin Dilidüzgün, Sedat Sever ve diğerleri (2005), Çocuk Edebiyatı, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir, s.22

Ali Püsküllüoğlu (1995), Türkçe Sözlük, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, s. 82

Selahattin Dilidüzgün (2004), Çağdaş Çocuk Yazını, Morpa Kültür Yayınları, İstanbul, s. 26


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




DERGİMİZİN TARANDIĞI İNDEKSLER

   
   
 
   

  

  

Not: Dergimizde ingilizce olarak yayınlanan makalelerden yayın kurulumuz tarafından seçilenlerin ERIC'te taranmak üzere başvurusu dergimiz ilgilileri tarafından yapılmaktadır.
 

Creative Commons Lisansı


Bayburt Üniversitesi dergilerine ait içerikler Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.


ISSN: 1307-1076